De Blauwe wandelroute

Door Hans en Marion Lap op 9 oktober 2013

Duur zonder onderbrekingen: 30 minuten
Afstand + 1,5 km
Volg de blauwe houten paaltjes met pijl en soms aangegeven op lantaarnpalen of verkeersbord palen.

Inleiding
Deze wandeling is uitgezet in 2013. Ze verbindt de meest bijzondere plekjes in het omliggende bos, genaamd Windbos. Wil je meer weten over wat je passeert, dan kun je informatie vinden op www.hoekwierde.nl. Je kunt er voor kiezen het gehele verhaal te lezen en/of te printen, maar de informatie kun je ook ontsluiten per thema. Elk thema heeft een eigen QR code:

 

• Vogels

• Plantenleven

• Vlinders

• Paddenstoelen

• Historie

• Libellen en Waterjuffers

Deze thema’s zijn te vinden in de folder en op het informatie paneel bij het startpunt.

De wandelroutes zijn bedacht door Hans, Marion, Nicolette en Paul. In 2013 zijn de wandelingen gemarkeerd met paaltjes. Folders, panelen en tegels zijn financieel mogelijk gemaakt door het Streekfonds Flevoland.

Voor dat we starten met de wandeling eerst nog een oud prentje uit het archief van Paul. Begin 1983 waren de bossen om de Hoekwierde nog niet zo volgroeid. Prachtig om te zien hoe het Windbos er toen bij lag. In het Zandbos zag je alleen de schietwilgen. De boom die het dichtst bij de huizen staat (waar Ton nu woont), is de stobbe van de oudste en dikste wilgenboom. De rest was riet. Er was nog geen kwelsloot, De Velden bestond niet en de reeën kwamen nog voor je deur. Het grote grasveld was toen nog kaal.

Start is bij het bankje

Nu ook met QR code te bereiken om onderweg tijdens de wandeling de hele beschrijving bij je te hebben.

Met de rug naar het bos zie je rechts de plek waar niet gebouwd mag worden, dat is een bijzonder natuurgebied.

Links zie je het vlinder/orchideeën veld.

Door de bijzondere leefomstandigheden heb je hier het jaar rond een grote verscheidenheid aan bijzondere planten en dieren.

Omkeren en een stukje fietspad af

In de wilg naast het bankje is in 2011 een valkenkist aangebracht. Een valk heeft er nog niet gebroed. Wel zijn er duiven geconstateerd. Rechts heb je het Kleibos; de ondergrond is klei. Hier zijn de bomen 40 jaar geleden aangeplant door de Rijksdienst IJsselmeerpolders. Er staan populieren, essen, esdoorns, elzen en veel iepen. Die iepen zijn niet geplant maar het zaad is komen aanwaaien, wellicht vanuit het Gooi. In 2009 zijn vrijwilligers gestart met het verrijken van dit bos, door het creëren van een open plek en de aanleg van paden en een takkenril-structuur.

Links, het westelijke deel, groeit het Zandbos. De ondergrond is (opgespoten) zand. Dit bos is deels op natuurlijke wijze ontstaan. Met name het deel waar je nu staat, is volstrekt natuurlijk en bestaat voornamelijk uit schietwilgen. Schietwilgen herken je makkelijk aan het lange smalle blad. 35 jaar geleden was dit een rietvlakte met enkele jonge schiet- en grauwe wilgen. De toenmalige jeugd stak dat riet met regelmaat aan. Enkele keren per jaar vormden de branden een goede oefening voor de brandweer.

Aan het eind van het fietspad staat aan de westzijde een Amerikaanse eik met grote bladeren die prachtig verkleuren in de herfst.

Linksaf ga je tussen twee vlieren het Zandbos in

Schietwilg.

Bloeiende vlier.

Je loopt nu door het Oerbosje. Tot 2010 lagen hier twee grote heipalen; een herinnering aan een heiproefveld van de Rijksdienst.

Na 10 meter rechts staat achter de ril een oude acacia ofwel robinia, ooit door een van de eerste bewoners (Jack of Piet) aangeplant.

Acacia ofwel Robinia.

15 meter verder zie je de stobbe van de dikste wilg van het bos. De omtrek is 7,5  meter

Ook in dit deel van het bos tref je veel takkenrillen. Afgezaagde takken en ander organisch materiaal worden in stroken neergelegd. Zo ontstaan leefruimten voor vogels, insecten, zwammen en dieren. Nadat de rillen zijn aangebracht, zijn er aantoonbaar meer winterkoningen en egels in het bos.

Open plek in het Zandbos

Je kunt op het bankje gaan zitten.

Hier stonden aanvankelijk enkele wilgen in een bramenstruweel. Achter de rillen staan die er nog steeds. Er zijn hier in 2010 jonge bomen aangeplant die horen bij een duurzaam volwassen bos. Eik, beuk, tamme kastanje en linde groeien vanwege de zand ondergrond bijzonder langzaam.  Op de open plek is een kruidenmengsel gezaaid . In het voorjaar een zee van vergeet-mij-nietjes. Daarna groeien er de koekoeksbloem en silenen en tot slot, peen, agrimonie en koninginnekruid. Een keer per jaar wordt er gemaaid en wordt het gewas op de rillen aangebracht. Er staat ook veel zevenblad. Die is er ooit gekomen nadat een buurman een met zevenblad vervuild stekje in de tuin had geplant.

Vergeet-mij-nietjes.

Koekoeksbloem en Silenen.

Peen

Agrimonie

Koninginnekruid

Bij de tweesprong schuin achter het bankje links aanhouden

Je loopt nu door een donker stukje.

Bij de eerste kruising heb je een grote schietwilg staan en bij de tweede kruising nog een fraai gevormde grauwe wilg

Het blad van de grauwe wilg is eirond en het bladerdek is dichter.

In dit gedeelte van het bos woont de vos

Wij lopen met een boog om de burcht heen. Je passeert het beachvolleyveld

In het begin was dit een speelplek voor de kinderen uit de buurt: Klein Jeugdland. Vele hutten zijn er gebouwd en weer afgebroken. Het huidige veld is ruim 20 jaar geleden aangelegd. Jarenlang was dit één van de weinige beschutte openlucht beach voorzieningen in Nederland. De toenmalige Nederlandse top trainde hier. Nu wordt er in de zomermaanden op 3 avonden in de week plezier gemaakt met het beachvolleyspelletje.

Tussen het pad en het volleyveld staat een strook frambozen. In juni kun je  hier smullen van de heerlijke vruchtjes. In het zand kun je sporen zoeken. De sporen van de ree en de vos zijn makkelijk herkenbaar.

In het najaar organiseert Greet op deze plek een nachtvlinderexcursie

De bomen rond het volleyveld kennen een aparte geschiedenis. Tussen het volleyveld en de kwelsloot staan bomen die Paul in 1998 uit het Meerveld heeft gespit en hier heeft geplant. De bomen gingen anders verloren door de bouw van de Velden. Het betreffen een kers, berken, een eik en een esdoorn. Aan de andere zijde heeft Paul enkele bijzonder bomen geplant. Zo staan er een mispel, geschonken door Thijs Gerritsen, een pruim, een kweepeer en  een amandelboom. Je kunt hier een klein rondje lopen. Achter het kippenhok staat een boog waar een kiwi langs groeit, ook groeien er een steeneik en een parasol moerbei. Daar tegenover staat een inlandse vogelkers. Loop je naar de spar (herinnering aan een lang vervlogen kerst) dan staat daar een drietal echte hazelnoten.

Bij de kwelsloot, Rechts zie je het resterende deel van de kwelsloot

Oorspronkelijk was de kwelsloot 100 meter langer. De sloot is in 1987 gegraven vanwege de overlast door de hoge grondwaterstand, mede veroorzaakt door de kwel die onder de dijk door loopt. In die beginjaren dronken hier dagelijks reeën en had de ijsvogel een nestholte in de oever. Tot aan het Kromslootpark lag hier tot 1998 een prachtig natuurgebied. Na de bouw van de Velden ontstond het huidige beeld.

De groene verbinding haaks op de kwelsloot verbind het Windbos met het Kromslootpark en het Beginbos.

Dat is een belangrijke ecologische zone. Daardoor is het mogelijk dat jaarlijks de ‘Windbosree’ haar jong in het Windbos werpt.

De kwelsloot zoals boven omschreven  gold tot 2016 want er was een plan om de vorm van de sloot te veranderen,meer te meanderen en met leuke wandelpaden aan beide zijden te voorzien en ander aanplant. Dit geheel is door vrijwilligers van de Hoekwierde en de Velden tot uitvoer gebracht. De foto’s laten zien hoe het één en ander tot ontwikkeling kwam. Voor verdere informatie kan je terecht op het infopaneel aan het Dunloppad plus een QR-code van de hele ontwikkeling van de kwelbeek zoals het vanaf heden genoemd wordt.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Het gebiedje rond de kwelbeek is omgevormd met als doel de natuur en landschapswaarden te vergroten. Daarmee worden de recreatieve en natuur educatieve mogelijkheden in de buurt vergroot en de schade veroorzaakt door het machinaal maaien van het talud en het schouwen sterk verminderd. Tevens wordt het schouwen van de sloot vereenvoudigd. De Kwelbeek is meer gecentreerd in het gebied en op een aantal plekken verbreed. De uitstraling van het gebiedje heeft nu een “groen hart” ofwel “Kromslootpark” karakter gekregen door een doorgaande knotwilg en knot/els strook te realiseren. De aanleg van enkele sleedoorn/elzenbosjes vergroten de aantrekkelijkheid voor vogels.  Tevens zijn er ijsvogelwanden gerealiseerd. Het riet dient om de twee à drie jaar gemaaid te worden. Het schouwen eveneens om de drie jaar.

Meteen links het bos weer in

Je loopt evenwijdig aan de rand van het bos. Eerst loop je onder enkele grauwe wilgen en vlier van het eerste uur. Bij een grote schietwilg, een grote driepoot, ga je linksaf. Je passeert Greets open plek. Een plek die de vrijwilligers, die het Windbos onderhouden, in 2012 hebben gemaakt. Het betreft een voor vogels aantrekkelijke plek. Ron heeft een appelboom geschonken die hier op de rand is geplant. In het voorjaar van 2013 is hier een kruidenmengsel gezaaid.

Greet vond het een leuk idee als er een vogelkijkhut zou kunnen komen. Met veel vrijwilligers is met boomstammen een fraaie hut gebouwd met een grasdak en in maart 2016 geopend. Zie onderstaande foto’s.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Het ie een prachtige hut geworden waar je in alle rust de vogels kunt bekijken.

Veel ganzenbloemen, korenbloemen , bolderik en klaproos lieten zich in 2013 zien.

Het grootste deel van de aanplant in dit deel van het bos stamt uit 1998. Die aanplant: meidoorn, lijsterbes, kornoelje, kardinaalsmuts en es, is er gekomen door een ingreep van de bewoners. Op een ochtend hoorde Paul een kettingzaag. Een aannemer was begonnen met het vellen van alle opslag. Dit was in strijd met de afspraken die bewoners gemaakt hadden met de gemeente. De aannemer had opdracht gekregen om alles te vellen op een paar grote solitaire wilgen na. Je kunt zien dat in deze hoek van het bos nog drie grote wilgen staan. De gemeente had als gewenst beeld enkele solitaire bomen en daaronder een kruidenlaag; een situatie die ook in het Krachtveld gerealiseerd is. Wij hadden daarentegen afgesproken om het gesloten bos te behouden. Paul heeft het werk stilgelegd en Jack heeft in het stadhuis de juiste mensen op de afspraak gewezen. De zagers zijn verdwenen en later zijn de struweelplanten geplant; zoals kornoelje, kardinaalsmuts, lijsterbes en meidoorn. Er zijn enkele berken uit de Velden in geplant en essen en eiken. In de winter van 2012/2013 zijn duizenden bolletjes in het bos gepoot, waaronder de bosanemoon.

Bij het verlaten van Greets open plek linksaf en dan even verderop weer rechts

Je loopt al snel door het wilgenoerbos. Rechts zie je een steenuilenkist. Er heeft van alles in gebroed, behalve een steenuil.

Aan het eind maakt het pad een scherpe bocht naar rechts. Hier staan dauwbraam en hop, en loop je het Zandbos uit

Je gaat over het fietspad de plek op waar niet gebouwd mag worden.

De plek waar niet gebouwd mag worden

Er staan op dit stukje 11 abelen, die in 2000 zijn geplant rond de oorspronkelijke schiet- en grauwe wilgen. Die zijn goed te zien op deze luchtfoto uit 1982. Bij de besluitvorming over de Velden in de periode 1992-1998, is er besloten dat op deze plek niet gebouwd diende te worden. De Raad is hier in 2010 op teruggekomen en wil dat er hier een 8 verdiepingen hoog flatgebouw komt te staan. Dat gaat ten koste van een uniek natuurgebiedje: nat, door de kwel in de winter, droger in de zomer. Een geweldige orchidee- en ratelaar plantengemeenschap met alle planten die thuishoren bij een wisselde grondwaterstand. De paddenpoel is permanent nat, met als bewoners de kikker, libellen en waterjuffers.

 

 

 

 

 

 

 

 

In februari 2010 is hier door 200 omwonenden geprotesteerd. In 2012 is dat protest op ander wijze over gedaan.

Protest 2012

De definitieve besluitvorming vond plaats in de laatste maanden van 2013. In een wekelijkse collum heeft Paul de ontwikkeling van de bijzonder flora en fauna in dit gebiedje beschreven.

Je loopt door een hoek van het natuurgebied en passeert het fietspad, dat van en op de dijk gaat

De vlinder/orchidee weide

Je loopt nu door een weide die in het voorjaar vol staat met orchideeën: de gewone en de gevlekte rietorchis. In de zomer vliegen hier talloze vlinders, die op een grote verscheidenheid aan waardplanten leven en daarvan afhankelijk zijn.

De dijk op en over

Hier tref je het spectaculaire uitzicht over het Gooimeer richting de oude Zuiderzeekust. Aan de overzijde eindigt de Utrechtse heuvelrug. Je ziet de kerktoren van Naarden en de Hollandse brug. In de winter tref je hier alle voorkomende watervogels.

Bij de trap de dijk weer af

Deze trap is in 2011 als onderdeel van het groot onderhoud aangelegd. Vlak na de aanleg hebben onverlaten de helft van de roestvrij stalen trapleuning gestolen. Die leuning is in augustus 2013 teruggeplaatst.

Onder aan de dijk gaat de route verder naar links langs het Windbos. Je passeert enkele inhammen in de bosrand die in de winter van 2012/2013 zijn aangebracht. De EZH zaagploeg heeft hier bomen gezaagd. Er zijn jonge bomen aangeplant en er is een zaadmengsel ingezaaid. Ook hier bloeiden in 2013 veel korenbloemen  en klaprozen. Was de bosrand oorspronkelijk saai met een muur van iepenopslag, door de ingrepen in de bosrand is de aantrekkelijkheid en het soortenbestand aan flora en fauna aanmerkelijk vergroot.

Voordat je tussen twee grote populieren het Windbos in gaat eerst even een storm verhaal.

Op 28 oktober 2013 woedde er een flinke storm met snelheden van wel 140-160 km per uur. Vele bomen zijn helaas geveld, onder andere in het Zandbos, Kleibos en Windbos. Voordat je het bos inloopt, zie je links een stille getuige van een grote boom waar de kluit nog te zien is. Vervolgens loop je nu door het aangeplante bos, met 40 jaar oude populieren en esdoorns en essen. Ook in dit bos, dat groeit op klei, zijn paden en rillen aangebracht.

Grote open plek

In 2010 zijn hier een viertal grote populieren omgehaald. Hierdoor ontstond een open plek die is ingezaaid met hetzelfde zaadmengsel als in het Zandbos. Je ziet nu het effect van een voedselrijke en voedselarme ondergrond. Aan de rand van de open plek zijn duurzame bomen (tamme kastanje, lijsterbes, eik en beuk) geplant door de deelnemers aan de EZH. Aan de zuidzijde staat een bankje. Aan de oostzijde liggen schijven van de populier die in het voorjaar van 2013 is geveld. Er staan nu nog drie grote populieren rond de open plek; die blijven staan. In een populier is een kist voor een bosuil opgehangen.

Naar het fietspad; einde van de wandeling

Omschrijving en foto’s geleverd door Paul Weber.

Wil je meer weten over de planten en dieren die hier leven en groeien dan kun je contact zoeken met Marion, Nicolette, Greet of Paul.